Optimus Template

„Umjetnost i judaizam" tema je ovogodišnjeg Evropskog dana jevrejske kulture, koji se po 11. put obilježava u BiH. U organizaciji Jevrejske opštine u Sarajevu i Jevrejskog kulturno - prosvjetnog i humanitarnog društva "La Benevolencija", u Galeriji Novi Hram postavljena je izložba postera Mihajla Atijasa. U Doboju je otvorena izložba „Jevreji slikari" i biblioteka Jevrejskog kulturnog centra sa oko 1.500 naslova. U galeriji u sinagogi u Zenici postavljena je izložba fotografija Oskara Taubera. Kustosi ove izložbe su profesor na Likovnoj akademiji u Sarajevu Zoja Finci i predstavnik Jevrejske zajednice Pavle Kaunitz.

Evropski dan jevrejske kulture je, kako za „San" kaže Eli Tauber, iz Jevrejske opštine Sarajevo, iznimno je važan. U BiH, ali i u većini zemalja Evrope, gdje žive Jevreji, prve sedmice septembra jevrejske zajednice otvaraju vrata svojih opština, muzeja, sinagoga da bi kroz predavanja, razgovore, koncerte, izložbe, filmske projekcije i druženja upoznali javnost sa svojom kulturom i tradicijom. - Kada se govori o Jevrejima, mnogi i ne razmišljaju o njihovom doprinosu u razvoju države. Bogata je umjetnost Jevreja i to posebno u periodu između dva svjetska rata. Tada je došlo do naglog procvata sefardske zajednice u BiH, jer su došli veoma školovani Jevreji iz raznih gradova Evrope i svijeta. Donijeli su oni sa sobom kulturu koju su nastavili razvijati do veoma visokog nivoa - kaže Tauber.

Po njegovim riječima, danas je naprosto nemoguće govoriti o jevrejskim umjetnicima, a da se ne spomenu slikar „velike četvorke".

- Tu je izvanredni grafičar Danijel Ozmo, koji je ubijen u koncentracionom logoru u Jasenovcu 1942. godine, zatim Danijel Kabiljo Danilus, koji je prvi pokušao da na ove prostore uvede tzv. jevrejsko slikarstvo. Treći je Monsino Levi koji je uspio da preživi holokaust, a četvrti je poznati svjetski muralista Džejms Hajm Pinto, koji je pred Drugi svjetski rat uspio da izbjegne iz BiH - objašnjava Tauber.

Ne mogu se svakako zaobići ni značajni književnici Jevreji iz BiH. To su Isak Samokovlija, Erih Koš, Frida Filipović...

- Kultura Jevreja u BiH nakon Drugog svjetskog rata se nastavila razvijati, međutim, nije više bilo toliko velikih umjetnika, jer su mnogi od njih ubijeni u Drugom svjetskom ratu, a mnogi su stradali i u posljednjem ratu u BiH... Međutim, danas imamo sjajne mlade ljude koji imaju sve predispozicije da postanu vrhunski umjetnici - naglašava Eli Tauber.

U Galeriji Novi Hram postavljena je izložba postera likovnog umjetnika Mihajla Atijasa. - Osim novih, izlažem i svoje starije angažovane postere, pa će publika vidjeti dvije serije od ukupno 28 plakata koji na umjetnički način govore o judaizmu i ostalim religijama - kaže Atijas i ističe da mu je iznimno važno da izlaže svoja djela u okviru obilježavanja Evropskog dana jevrejske kulture, jer je to prilika da sa svojim sugrađanima podjeli umjetnost iz bogate riznice jevrejske kulture.